Galleries more

Videos more

Dictionary more

Ragini, Manb Lalit dan Palestinn : Lavi Kotidyen su Lokipasyon Militer

05.09.2004

Zedi 2 Septam, Hares, Palestinn.

* Follow up depi rodblok tamporer dan lantre vilaz Hares Merkredi swar. Nu ti swiv prezans larme depi balkon The House aswar. Pandan lanwit, larme inn ale. Alor gramatin ti ena enn orl klir. Tu bann zanfan ki ti pe al lekol gramatin ti pe kriye JEYSH, JEYSH pu dir nu ki larme ti la yer swar. Larme ti dan vilaz akoz swadizan bann shebeb (bann zanfan ki avoy ros) ti avoy ros lor zot. Larme ti larg sawnd bomb pu dispers laful.

* Zordi gramatin, D. ek mwa nu ti al zwenn F.M. dan vilaz Kifl Hares. Nu ti al dan klinik Red Crescent ki kuma enn tipti dispenser. Nu asize dan wetinngrum. Dusman, dusman bann fam tu laz kumans vini enn par enn ziska ena enn 15 fam prezan. Nu bwar bwason gazez ek apre kafe ilayti. Kan pe bwar kafe, dan enn wara-wara, pran nuvel e donn nuvel lor lafami, lor manndrasa ki inn repran Merkredi e lor sesi sela. Enn deba large lor eski bizin boykot bwason gazez ki prodwir dan Izrael, eski bizin aste zis bwason gazez ki prodwir dan Palestinn. Boykot kont prodwi Izrael pe vinn enn deba inportan o-nivo bann lorganizasyon dan Palestinn ek dan Izrael. Kan fini bwar kafe, sakenn aranz so sez pu form enn ron e enn renyon fam informel kumanse dan wetiingrum.

Premye koz lor kestyon ki pena dokter fam e kimanyer li enn problem pu fam akoz fam gayn difikilte pu explik lor zot problem lasante a enn dokter zom. Pena inanimite la, ena an faver e lezot pa kwar li tro inportan. Pa paret ti ena enn desizyon pu pran, li zis enn kestyon pu deba.

Dezyem koz lor kestyon lasante mantal - pu bann zanfan, pu bann fam ki pe viv su lokipasyon larme. Eski bizin ena bann sant spesyalize pu okip lasante mantal ubyin eski li bizin integre dan bann dispanser. Osi suleve kimanyer pu ed bann fami ki ena bann mam lafami ki ena bann andikap mantal ek bann problem mantal ki difisil buku okipe.

Lerla deba vinn lor linportans pu fam organize o-nivo zot landrwa e o-nivo zot rezyon. F.M. (rapel li depi renyon Biddya, li enn fam 46an, divorse e ena 5 zanfan su so sarz. Li finn divorse akoz so mari ti vyolan e ti pe bat li buku. Mo konpran ki li ase rar pu fam gayn gard zanfan) kumans koz kimanyer dan Biddya ek dan lezot landrwa Salfit, fam pe organize pu reziste okipasyon.

F.M. koz lor Women for Life (organizasyon sosyal fam pu get problem o-nivo landrwa), Women against the Wall (plis politik ek aksyon direk). Flowers against the Occupation li form parti dan Women against the Wall e li regrup bann tifi laz 6an a laz 17 an. Women against the Wall ek Flowers against the Occupation avek IWPS ti zwenn dan Freedom Walk Jenin-Jerusalem kan lamars ti ariv dan rezyon Salfit. Diskisyon turn otur kimanyer pu sutenir aksyon lagrev lafin bann prizonye e Solidariti Tent dan Az Zawiya, Ramallah, Qalandia.

Kan renyon pe al fini, 3 mam Medecins du Monde rantre. WHO finn dimann zot fer enn lanket o-nivo rezyon Salfit lor etandi problem sikolozik e mantal akoz lokipasyon . Diskisyon interesan ant reprezantan Medecins du Monde ek enn de fam depi renyon. Kestyon lor kimanyer fer distinksyon ant problem mantal ki rezilta Lokipasyon ek Miray ek lezot problem mantal ki pa liye (bann andikap mantal ki de nesans).

Reprezantan Medecins du Monde ti pe koz an faver ena bann dispanser mobil. Bann fam larezyon ti plito anfaver ena enn dispanser fix ki truv dan enn landrwa o-milye Salfit pu kuver larezyon byin anterm distans. Dan sa deba-la ena tut la kestyon eski dispanser mobil pe asime ki Miray pu reste e bizin enn dispanser mobil pu kapav sirkile ubyin eski enn dispanser fix li pu enn fason pu expoz absirdite Miray e pu dir ki Miray la zis pu kurterm ek lavi bizin organize pu long term, pu lavi kan nepli ena miray ek nepli ena okipasyon.

* Apre renyon, nu finn mars ver The House. Pas atraver bann karo pye zoliv. Kifl Haris truv lor enn ti-kolinn. Alor pu anpes erozyon, ena enn travay terasman ki mo panse inpe kuma miray ranze par artizan dan bann karo kann Moris (Ton Kade ti pu kontan truv sa bann miray-la). Tir ros anplas, poze enn lor lot pu fer enn miray apepre 3 pye tutolong kolinn. Sak lale miray ena enn distans 12 pye. Bann pye zoliv ena ant 10-12 pye ant zot (mo servi mezir pye parski mo inn bliye ki longer enn golet!). Kumsa kan lapli tombe, later res andan e li fer kuma enn bitaz semi otomatik otur bann pye zoliv.

* D. ek mwa gayn enn lift dan enn kamyon ti-planter pu return The House. Li finn donn nu nuvel lor Jeysh (Arabik pu Larme Izrael) dan vilaz yer swar, solda finn kas nene enn abitan ki ti pe rant dan Hares dan so loto par apiy fizi lor so figir kan finn aret li lor Chekpoynt. Pa finn ena arestasyon. Apre sawnd bom, e chekpoynt tamporer lor lantre Hares, Larme inn kit landrwa. Kan nu ariv Hares, lor sime, ti ena zanfan lekol pe al lakaz. Lekol inn large parski Zedi demi zurne dan Palestinn ek Vandredi pena lekol.

* Marsan bazar pe pase dan vilaz. Marsan bazar rule dan enn gro vann e kriye legim/fri bandura! (tomat), manga! (mang) dan enn oparler. Premye kut mo ti kwar pe anons miting kuma loto radyo dan Moris dan kanpayn elektoral. Vann legim ek fri par kilo. Enn kilo mang kut 2 Shekel - bann mang byin gro isi.

* Lor sime pu al Rafat, D., C., H. e mwa finn repas kot Solidarite Tent dan vilaz Az Zawiya. Ena bann latant dan buku rezyon dan Palestinn pu temwayn solidarite avek prizonye ki pe fer lagrev lafen ek fami prizonye dan landrwa. Lagrev Lafen li pu proteste kont kondisyon detansyon dan bann prizon dan Izrael. Solidariti Tent dan Az Zawiya li enn prelar atase ek bann poto (ena prelar zis lao) ek sez pu abitan ki pase pu pas enn moman anba latant, ena foto bann prizonye e deteni depi bann landrwa otur ek ena foto Prezidan Arafat atase partu partu dan latant. Bann zenn dan landrwa pe tini permanans dan latant. Dapre International Solidarity Movement dan Palestine, ena 7,500 prizonye politik dan bann prizon Izrael. Dan tu bann prizon, pe ena negosyasyon avek lotorite Prizon Izrael. Bann prizonye dir ki zot pa pu aret zot lagrev tan ki ladministrasyon prizon pa satisfer zot demand. Pu ena enn Konferans de Pres, dime Vandredi 3 Septam, dan Ramallah kot Minister of Prisoners' Affairs Hisham Abdul Raziq (Lotorite Palestine) pu anons rezilta bann negosyasyon andan bann prizon.

* IWPS fer enn swivi lor supson ki Larme Izrael pe servi nerve gas dan Palestine. Bann kartus gaz ek dosye finn sumet a Amnesty Internasyonal, Physicians For Human Rights ek enn lorganizasyon apel Ta'yush dan Izrael. Mo ti koz ar Direkter A.I. Izrael Mardi e li dir ki informelman li kapav dir ki pena tras nerve gas. Zot pe atann rapor ofisyel depi AI UK (head office) pu konfirm sa ek rilis a lapres. Union of Palestinian Medical Relief Committees usi dir ki dapre zot gaz ki inn servi le 10 Zin ti CS TEAR GAS me ki dozaz ti pli for. Kan fer byin so ek pena divan kuma le 10 Zin, lekor absorb plis gaz ki si ti ena divan ki ede pu dispers gaz pli vit.

* Dan Rafat, nu pas lazurne ek fami enn dimunn pel M.A. M.A inn disparet depi 2 mwa. Pena okenn nuvel. Larme, lapolis, Border Police ek servis sekre dir zot pa kone kot li ete. Dernye nuvel ki ena, se kikenn inn truv li ant Az Zawariya ek Rafat. Larme sistematikman vinn fer landing kot M.A. ti reste e kot so fami. So madam ek so zanfan finn bizin kit lakaz pu al res kot so boper apre dernye lennding larme. Larme inn fer lennding e rant dan lakaz papa ek frer M.A. ki res pre, semenn dernye. Finn servi bann lapins imans pu defons laport pu rantre. Nu ti temwayn bann siyn pasaz larme. Enn ti garson 4-an inn trap nu lame pu montre enn laport dibwa dan so lasam lao lor premye letaz ki finn defonse. Li montre laport defonse e kriye ek lame kuver so tulede zorey e kriye Jeysh, Jeysh. Ti garson (enn neve M.A) surd. So granper (papa M.A.) dir ki bann solda inn defons sa laport dibwa kan an fet laport pa ti ferme a kle e ki de tut fason lakle ti dan serir lor laport. Bann fami inn montre nu, tru dan bann miray ant bann lasam kot bann solda finn tir bal. Bann solda zis debark andan bann lakaz, kase, kraze, tir kut bal partu partu andan bann lakaz. Bann solda inn defons laport pulaye e tir kut bal depi andan miray pulaye.

Enn temwanyaz ki donn enn apersi lavi dimunn ordiner su lokipasyon larme Izrael. Sa fami pe bizin viv san kone kot M.A. ete e ki kapav inn ariv M.A. si li ankor vivan. E lor la, zot pe sibir terer solda larme Izrael.

Bann fami pe ankor fer resers pu gayn kikenn ki kapav vinn temwin arestasyon M.A. pu ede dan ka lakur.

Mo finn viv pandan sa but letan-la ki mo finn pase avek sa fami inpe seki lavi su lokipasyon vedir. Tu bann zanfan, tu bann fam ek bann zom dan sa kompound inn partaz seki zot ena pu viv tulezur. Me lespwar tuzur la. Zot anvi kone kifer nu dan Moris interese dan lalit lepep Palestinn. Zot ti buku interese pu konn plis lor Chagos ek Baz militer US lor Diego Garcia e lor bann Chagosyin ek lalit dan Moris.

Lespwar sa fami dan lazistis, dan enn Palestinn libere depi larme okipasyon, kot pa pu pena Miray, li ti pu difisil pu mazine si mo pa ti la, e pe viv sa. Sa zenerosite pu anmemtan partaz zot lalit pu viv tulezur dan bann kondisyon difisil, sa kapasite pu truv lespas pu konpran lezot lalit dan lemond e usi sa kapasite inkrwayab pu integre lexperyans bann lezot lalit dan lemond (lalit kont aparteid dan Sid Afrik, Lalit dan Lairland, Lagrev Lafen Bobby Sands dan LaIrland an 1982) avek lalit dan Palestinn zordi. Sa lafors ki fer larme plis pwisan dan lemond impwisan. Kondanasyon sever kont Bush ek Guvernman US pu toler leta Izrael. Konsyans politik mem bann zanfan ankor byin tipti li byen avanse, ena pa pli ot ki latab, kondann Bush kuma responsab seki pe arive dan Palestinn.

Pena okenn dut parmi fam, zom ek zanfan ki mo inn zwenn ziska ler e sa konfirme par lafami M.A.: zis rezistans ki pu fini lokipasyon. Byin sir ena diverzans lor form rezistans, lor eski pu pran sime kupe, lor eski sime pli difisil plis sir, eski ena letan e kapav pran sime plis difisil. Tu sa bann gran kestyon ki finn poze dan bann gran lalit dan listwar zordi poze dan Palestinn, poze sak instan, tu lezur, dan sa lalit kotidyin pu sirviv.
Mo espere mo pe resi transmet sa lalit eroik ki pe derule dan Palestinn zordi - lalit lepep Palestinyin, usi lalit osi eroik bann militan ek aktivis andan dan Izrael kont Guvernman Izrael.

* 10:30pm Korl depi N.M. pu dir ki larme inn rant dan vilaz Marda. D. telefonn ek organiz taxi. H., C. ek mwa pran nu sak terin e nu debark dan vilaz. Kan nu rantre, tu rodblok inn tire ek larme pe kit vilaz. Bann zanfan tipe kriye JEYSH, JEYSH!. Nu al zwenn N.M. ek so fami ek bann zanfan. Bwar kafe avek ilayti. Zot rakonte ki larme inn rant dan vilaz, inn larg sawnd bom. Me tu finn return kalm. Alor nu return The House. Si ena problem, nu pu returne. Dime Vandredi H.ek mwa nu pe al res Marda. Li paret ki larme pe vini tule swar ek pe teroriz abitan vilaz dan dernye enn semenn. Pe gayn difikilte konpran ki larme so lintansyon - dimunn panse ki li ena pu fer avek re-ruting Miray. Ena panse akoz bann mam ISM (ki ti res dan Marda pu inpe letan) inn ale kumansman lasemenn. Pe ena lide dan IWPS pu tini enn permanans 24 lor 24 dan Marda pu inpe letan.

Bann fami finn dir nu vinn manze Vandredi pu dezene. Nu finn dir si lanwit pas korek zordi swar, nu pe vinn manze aswar e lerla pas lanwit dan Marda.

Salam.
Ragini.

Mo pe avoy enn temwanyaz A. R., Papa R. Dan rapor avan, mo ti mansyonn detansyon R. par lapolis sekre. Temwanyaz A. R. so papa: R. so keys ti vinn divan lakur Mardi dernye. Dapre Shabak, servis sekre Izrael, R. pa finn arete me li zis su interogasyon par lapolis sekre. Pa gayn bel pandan interogasyon. Lakur Mardi, finn donn lapolis sekre ankor 23 zur pu met sarz formel e arestasyon.

Get lartik dan web an Angle.