Galleries more

Videos more

Dictionary more

An-direk depi manb Lalit Ragini dan Palestinn : Dayri Merkredi 1 Septam

05.09.2004

* Hares : Zordi lekol ti repran apre konze Ziyet ek Ut. K., D. ek mwa ti al kot Madrasa dan vilaz Hares pu zwenn bann zanfan. Bann zanfan par santenn 5 an a 16 an. Ti extra zoli pu truv bann tifi avek zot rob are ble lor fon blan + jinn ek bann garson an jinn + semiz ble. Li enn gran evennman isi : enn fason pu dir ki lavi kontinye e bann zanfan pe get lavenir malgre vyolans lokipasyon larme Izrael lor later Palestinn.

* Enn organizasyon fam isi pe pans pu kumans enn sinema mobil Zedi tanto lor enn fasad blan miray nuvo lekol - interesan pu tann deba otur ki aswar pli bon. Zedi ek Vandredi pa tro bon parski Vandredi konze e laplipar bann maryaz dan Zedi.

* Mo finn zwenn enn tonton ki res pre kot lekol. Ena 6 semenn, larme ti vinn provok bann zenn dan sime pre kot li reste. Kan larme inn kumans galup deryer bann zenn ar zot fizi, bann zenn finn rant dan lakaz sa tonton-la pu kasyet. So madam ti pe dibute lor leskalye, larme inn tire ek madam-la inn byin blese.

* Beit Amin : enn geyt ek enn chekpoynt
Organizasyon fam isi ti gayn rapor ki resaman larme ti pe kontrol imigrasyon ilegal dan Izrael lor sa chekpoynt-la. Larme ti servi sa pretex pu bann detansyon arbitrer. Dapre lalwa, larme pa gayn drwa aret dimunn ni gayn drwa pran paspor ek ID. Zis lapolis gayn drwa aret u detenir kikenn pu plis ki 3-er tan. Detansyon pu plis ki 3-er tan par larme li ilegal. Plis ki 3-er tan larme bizin apel lapolis pu fer arestasyon.

K., D. ek mwa ti al Beit Amin. Kan nu ti ariv laba, ti ena 20 zenom ti lor chekpoynt u pe alonze anba pye zoliv pe atann. Zot ID ti ek larme. Zot explik nu ki ena ant zot la depi yer 6 :00 pm (explikasyon an Arabic sirtu).
Li paret larme inn truv enn trik pu konturn lalwa lor detansyon 3-er tan. Teknikman li pa paret kuma enn detansyon parski zot pe sanse chek bann ID. Me tan ki bann dimunn zot ID ar larme, zot pa kapav buze. Alor li enn form detansyon.

Beit Amin koni kuma enn plas kot bann Palestinyin traverse pu al travay dan Israel. Zot kite e travers miray pu al travay onwar dan Israel pu enn semenn ek lerla return Palestinn. Larme Israel inpe dan enn take. Avan miray, bann Palestinyin ti pe rant dan Israel pu al travay. Asterla avek miray, teknikman sipoze ena enn kontrol frontyer e pa ti sipoze les personn rant dan Israel san zot paspor/ID. Me lekonomi Izrael depann lor lefet ki ena bann travayer onwar depi Palestinn ek usi ena bann vilaz Palestinyin ki tom andan miray kote Izrael.
Parlmante kumanse. K. ek D. finn koz ar bann Palestinyin ki pe atann zot ID klird par larme. Nu pik ver post bann solda andan zonn militer. Lor pano mark 'Mortal Danger' ( ? mo pa tro sir mo bizin chek sa dime) 'Military Zone'. Ena trwa solda byin zenn, sakenn zot fizi preske osi gran ki solda limem. Bann solda byin zenn otur 20-25 an. Gaz lakrimozenn, bomb lafime, sound bomb e kan u get zot u koz ar zot, bann gro fizi pwint lor u. Ek zot expoz tu sa bann zarm divan zot kuma enn fason pu krak dimunn.. K. explik lor regleman 3-er tan. Bann solda dir zot pa kone lor la. K. telefonn Rabis for Human Rights pu konfirme ar bann solda. Bann solda pa persiste, e zot kumans dir ki bann dimunn-la nek la depi demi ertan oplis. Vyolasyon lor letan legal paret inn marse. Antretan usi telefonn bann mam Chekpoynt Watch pu koz ar bann Paestinyin. Chekpoynt Watch zot telefonn bann top militer larme ek Minister Ladefans pu intervenir.
Apre 2 er tan, 19 dimunn lor 20 gayn zot ID ek zot traverse pu al kote miray Izrael. Apre ankor 2-er tan, dernye gayn so ID me li pa gayn drwa travers miray.
Li ti enn zurne ase exepsyonel parski pli suvan pa reysi fer buku progre.

* Az Nun
Nu finn al zwenn A.S. So lakaz ek lakaz so frer vinn kraze par buldozer. Zot lakaz ti sel de lakaz Palestinyin ki ti truv kote drwat andan miray kote Izrael. Ena enn setelment dan Az Nun. Li paret ena enn tantativ pu kraz lakaz bann Palestinyin andan miray (mo panse ki sa deblokaz lor permi konstriksyon dan dernye lartik TO kapav relevannt isi. Lotorite Israel finn deza kumans servi papye a bann fami pu kite Alor bann fami pe prepare pu organize (kuma Muvman Lakaz ti organize kan vinn kol papye lor laport) kont sa posib eviksyon forse. Exepte isi, pe expilse zot depi zot prop later parski Leta Izrael pe rekiziyonn later ek lakaz Palestinyin.

* Az Zawiya
Nu finn zwenn H. 18 an e dan linversite. Li fer enn analiz lor Miray e ki li vedir pu bann zenn. Enn de bann pwin an gro :
- liberte muvman (3-er tan olye .5 ertan) fer li inposib pu sorti lakaz pu al linversite tulezur. Alor li oblize res Nablus. Li bizin truv finans pu pey lozman ek depans pu res dan Nablus pu li reysi al liniversite.
- suvan rat lekzame akoz bloke lor Chekpynt Miray. Liniversite konpran. Me H. dir li kapav enn solisyon pu kolez me pa pu li sa pa enn solisyon
- apovrisman dimunn kan later, surs reveni buku Palestinyin disparet. Kan an mem tan, Izrael pe ekzers enn kontrol arbitrer lor lantre bann travayer Palestinyin. Sa vedir pe kup tu bann mwayin sibzistans. pu ki lepep Palestinyin forse pu ale.
- linpak fizik ek sikolozik lor bann zenn ki ne ek grandi avek miray (kuma prizon)
- kan rezistans non-vyolan kuma lamars protestasyon kont miray fini avek lamor enn kamarad H. (blese par bal solda Izraelyin e mor dan lopital).eski larme Izrael pa pe nuri Intifada. Me eski Intifada solisyon ? eski swisayd bombinng solisyon ? eski lamor sivil dan Izrael enn solisyon ? Non H. dir defans kont vyolans militer andan teritwar Palestinn petet solisyon pli realist dan kontex zordi. Defans pu permet 2 zafer : amenn lepep Palestinn organize ek truv dime posib ek sa kalite defans kont enn larme pwisan pu gayn sutyin internasyonal. Zizman ICJ pu ede dan batir sa kalite muvman pu lavenir e petet invers sa syk vyolans se dernye tan.
(Mo panse sutyin internasyonal pu fer li difisil pu US sutir Izrael.)

* Hares - nu gayn enn korl 8 :00 pm ki larme inn met enn chekpoynt tanporer dan lantre vilaz Hares. Bann mam IWPS inn ale pu monitor sityasyon. Nu finn zwenn. Nu finn res lor lakrwaze an de grup ziska 9 :30. Larme inn ale apre.
[Enn ti not lor lapolis ek larme. Rekonet larme par zot linz ver, jip ver ek zot plak nimero lor flan jip, ena enn nuvo tip veikil milter larz e plat kuler beiz kuma ti truve dan lager Likrak-Kuweit. Lapolis parey kuma lapolis Moris - Kalson gro ble ek simiz ble pal. Zot jip usi kuler ble ek tib flash ble/ruz lao. Lapolis kapav aret Palestinyin, Internasyonal ek Izraeli. Border Police su lotorite Lapolis - iniform ble gri. Zot bann volonter dan larme e buku pli vyolan. Zot mem ki kontrol bann chekpoynt.]

Ragini