Galleries more

Videos more

Dictionary more

Internationalism in Action Part II – Chagos and Diego, the Working Class Contribution (in Kreol)

15.04.2019

Internasyonalism an Aksyon: Klas Travayer so Kontribisyon dan lalit pu Diego


Ena diferan form travay internasyonalist ki ankor posib zordi dan enn lepok kot ena mwins mobilizasyon, e kot bann “Internasyonal” nepli ena enn gran lafors ni ideolozik ni organizasyonel dan politik diferan parti sosyalist revolisyoner dan lemond kuma zot ti ena avan. Par exanp, kanpayn LALIT pu dekoloniz e demilitariz Chagos finn ranforsi pandan 4 deseni ar linisyativ kuraze e kreatif depi tu kalite lorganizasyon dan lezot pei. Sirtu kan sutyin internasyonal li vinn depi muvman klas travayer ek muvman sindikal li inportan pu met li lor rikord. Ase suvan lider sindika prizonye problem sektoryel de-zur-an-zur, e zot suvan deles bann isyu internasyonal ki konsern lavenir tu travayer.


 Me, ena tu kalite form internasyonalism ki nu finn truve depi klas travayer ubyin muvman sindikal – konsernan zis sa enn isyu la. Nu pu donn 4 lexanp byin diferan. Zot donn bann lapist pu ki kalite travay nu kapav fer onivo internasyonal ansam avek klas travayer, ek parfwa avek so reprezantan sindikal.


 Mauritius Labour Congress


Premye lexanp, li rezolisyon pu sutenir ka Moris kont Grand Bretayn divan Lakur Internasyonal LaHaie (ICJ) ki Mauritius Labour Congress (MLC) ti amenn dan Organisation de l’unité syndicale africaine (OUSA) enn parmi sa kalite linisyativ la. MLC ti prepar e prezant enn rezolisyon divan Lasanble Zeneral ki ti fer dan Mali le 4 Mars 2017. Reprezantan sindikal depi 54 pei ti prezan. OUSA ena 25 milyon manb. Li ena osi enn syez dan Linyon Afrikin.


 Rezolisyon la ti dimann OUSA sutenir ka guvernman Moris, avek Linyon Afrikin, finn mete kont Grand Bretayn divan ICJ. Dan so diskur pu introdir so mosyon Hanif Peerun, prezidan MLC ti explik lor prezans baz US lor Diego, ki form parti teritwar Moris. Li finn dir ki Lafrik pronn lape e sa baz la enn menas pu lape. Rezolisypon ti vote lame leve. Li ti inanim. Sak reprezantan santral sindikal dan sa 54 pei la ti pran langazman pu sumet sa Rezolisyon la so prop Guvernman e pu return ver OUSA pu donn enn rapor lor la plitar. E zot finn fer sa. (Dan Moris, enn delegasyon MLC ti sumet sa Rezolisyon la kot biro Premye Minis.) Me sa linisyativ kot sak santral sindikal remet enn let kumsa ar so Guvernman finn sirman infliyans dirizan pei Lafrik, e finn kontribiye pu rann li posib pu ki totalite pei dan Linyon Afrikin zot-mem prezant sa ka Moris lor dekolonizasyon Chagos divan ICJ. E, se sa ki finn fer Grand Bretayn perdi. Li rann ridikil so argiman ki li “enn zafer bilateral”. Me seki kapav ena kitfwa plis valer ankor pu lavenir sa kanpayn la, se lefet ki reprezantan sindika depi 54 pei Lafrik pu inn pli konsyan lor sa lalit pu konplet dekolonizasyon Moris (e alor Lafrik) e lor sa lalit pu ferm baz Diego, e lor lalit pu ki nepli ena zarm nikleer dan Lafrik. Kumsa ki kree volonte politik dan klas travayer pu mintenir lindepandans depi inperyalism, pu lite kont baz, kont lager e kont militarism, e pu respekte Trete Pelindaba pu enn Lafrik San Zarm Nikleer, pu lekel Guvernman Sid Afrik finn sakrifye so arsenal nikleer.


 Manb LALIT finn tultan gard kontak ar sindika, parmi MLC, lor diferan isyu. E MLC finn siyn Deklarasyon Komin anfaver ferm baz Diego e pu lape ki dayer Prezidan MLC finn sirkile dan OUSA.


 CTSP


Santral Sindikal CTSP ti partisip aktivman dan 2 Konferans Internasyonal an 2010 ek 2016 ki LALIT finn organize lor kestyon Diego. CTSP finn donn kudme pandan 7-8 an, setadir apre 2yem Konferans la, dan Komite Diego ansam ar LALIT ek lezot lorganizasyon. Nu finn fer bann manifestasyon an-komin e osi distribisyon trak onivo Moris divan Lasanbasad USA kont bato deger dan Larad Port Louis. Ansam nu finn siyn enn let uver a tu lorganizasyon sosyal, sindikal, akademik dan Moris pu zot kareman refiz aksepte sertin larzan depi deor, an-okirans larzan ki sorti depi Lanbasad USA, kan li enn pwisans ki okip nu pei militerman. E CTSP, parey kuma MLC ek osi FTU, finn siyn Deklarasyon Komin anfaver ferm baz Diego e pu lape ki dayer Prezidan MLC finn sirkile dan OUSA, sa lane la.


 International Tribunal of Workers and Peoples of Africa, Los Angeles, 2000


Enn trwazyem kalite travay internasyonal ansam ar sindika, li kan Ram Seegobin ti partisip dan enn Tribinal Internasyonal Travayer ek Lepep Lafrik kont Korporasyon Miltinasyonal, FMI, Labank Mondyal ki ti fer Los Angeles dan USA an Fevriye 2000. Ram Seegobin ti fer enn diskur, kuma enn temwin pu prosekisyon, pu akiz USA servi kondisyonalite ki ena dan Africa Growth and Opportunities Act (lalwa Amerikin apel AGOA ki favoriz komers lor kondisyon obeysans a USA) pu kontiyn dominn pei kuma Moris. Anfet Guvernman Moris benefisye sertin lavantaz pu patron exportater ver USA lor kondisyon ki Moris pa kritik politik etranzer USA. Purtan, Guvernman Moris oblize kritik li. USA (ek UK) anfet pe perpetre enn lokipasyon militer lor enn gran parti teritwar Moris, an-okirans Diego Garcia ek Chagos antye. Depi byin avan sa Tribinal la, doker lakot Lwes Lamerik (Longshoremen) finn sutenir kanpayn LALIT lor Chagos ek Diego Garcia. Alor, divan reprezantan lorganizasyon travayer depi partu dan lemond, sirtu depi Lafrik, nu finn kapav explik linportans sa lalit Diego ek Chagos.


 Doker Rotterdam


Me, petet form internasyonalism travayer pli avanse ti dan bann lane 1970. Dan bann lane 1970, akoz LALIT ti ena kontak internasyonal, nu ti gayn linformasyon kle lor Diego Garcia. Anfet bann doker dan Rotterdam ti remet ar LALIT (alepok, LALIT Deklas) kopi bann sertifika ladwann ki pruve ki ti deza lerla ena matyer nikleer. Sa ti byin avan Trete Pelindaba, e byin avan kumans fer servising tu sumarin nikleer Amerikin dan larad Diego Garcia. Sa finn permet nu ena konfyans, mem kan Guvernman USA ek UK refiz eklersi sa kestyon la, ki efektivman enan matyer nikleer laba.


 Konklizyon


Sa 4 lexanp la, zot donn 4 diferan fason ki LALIT ena lyin ar klas travayer, e kot ena enn eleman internasyonalist dan sa koperasyon ansam la.


Alain Ah-Vee, pu LALIT