Galleries more

Videos more

Dictionary more

Sovereignty of Mauritius over Chagos not negotiable (in Kreol)

16.09.2016

KOMINIKE LALIT


Pu LALIT, suverennte li pa kitsoz ki negosyab.


Nu byin desi ar desizyon san prinsip Guvernman Moris pu sede divan ‘delaying tactics’ Britanik. Sa kalite manev depi guvernman Britanik li pa nuvo. Pandan 50 an, pa finn ena okenn vre progre lor sa dosye la parski Leta Britanik finn tultan refiz negosye ar Moris. Zordi kan linisyativ Moris pu amenn ka divan ICJ pe gayn sutyen masif o-nivo internasyonal, lerla UK ofer pu negosye: me suvrennte Moris lor Chagos pa negosyab. Alor Moris ti bizin egziz enn dat pu UK fer transfer efektif suvrennte.


Zame leta Britanik pa finn montre enn vre volonte pu truv enn solisyon a sa litiz la. Okontrer UK finn met dibut Park Marin ki finn expoz so latitid, so bann manev abityel. Kab Wikileaks finn anfet vinn konfirm nu supson. Apre zizman UNCLOS, UK pa finn montre okenn lintere pu asize diskit inplikasyon sa zizman la. Okontrer li finn mem sey pretann ki UNCLOS finn “rekonet” so suvrennte. Olye montre enn volonte pu negosye, UK finn alye ar Lamerik pu menas Moris dan enn kominike konzwin piblik.


Sa desizyon kuraze guvernman Moris pu al delavan ver met enn ka ICJ finn amenn enn bon mobilizasyon internasyonal. Yer mem Premye Minis Modi finn asir Pravin Jugnauth de sutyin guvernman Lenn pu linisyativ Moris divan Lasanble UN.


LALIT finn kontribiye pu amenn sa mobilizasyon la onivo lokal ek internasyonal, e nu pu kontinye fer sa.


Nu panse sa nuvo devlopman la riske refrwadi sutyin internasyonal ki finn batir, e ki ti pe kontiyne agrandi. Nu pu bizin batir plis lafors ankor asterla pu mintenir presyon pu enn konportman depi Guvernman Moris ki baze lor prinsip e kot pa rod lavantaz – kuma burzwazi Moris ule kan li rod enn “lof diyn ek sinser” – e pa sumet divan tu kalite presyon dan lonbraz, ki popilasyon pa mem okuran.


Ankor enn fwa nu pe truv mem senaryo kapitilasyon kuma an 2004 su enn rezim dirize par Aneerood Jugnauth. Kan Guvernman ti kaptile an 2004, Guvernman Britanik ti promet enn reynion ant Premye Minis UK ek Moris, enn reynion ki zame pa finn arive. Nu finn osi konstat sutyin byin feb ki MMM finn demontre pu linisyativ Moris pu met kestyon suverennte Chagos divan Lasanble Nasyon Zini.


Seki trakasan se avek enn nuvo kapitilasyon,  e avek donn dele ziska Me 2017, Guvernman Moris pe permet Britanik al renuvle bay ilegal ar USA, sanki ena presyon ka ICJ ki ti kapav kal sa. Anplis, Britanik pu gayn letan travay so “Plan B”, pu seki li vo, setadir batir sutyin parmi Chagosyin dan UK pu zot dir zot kontan res kolonize dan BIOT!


Alain Ah Vee


Pu LALIT