Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

LALIT launches 3 booklets based on Political Education for Cadres (in Kreol)

03.12.2013


LALIT ti organiz enn Konferans de pres, Vandredi Nov 2013, kot finn prezant 3 ti-liv ek anons Teach-in, ki form parti kanpayn LALIT kont nuvo kart ID. Manb LALIT prezan ti ena Alain Ah Vee, Roland Boussac, Shabila Kalla, Cindy Clelie ek Rada Kistnasamy.
Alain Ah Vee ki ti prezid konferans de pres finn anons tit sa trwa liv; (1) Sitwatyin fas a lalwa par Jean Claude Bibi (2) Drwa Travayer ek Lalwa Travay par Ram Seegobin (3) Kifer mwa mo dan Lalit par Alain Ah-Vee.
Alain Ah Vee finn explike kimanyer sa trwa ti-liv la finn ne. Li finn dir ki sa trwa liv la baze lor konteni kozri ki ti ena dan lekol de kad LALIT ti organize an Ziyet. Tule lane Lalit organiz enn sesyon lekol de kad, enn form ledikasyon politik pu manb, nuvo manb ek ki osi uver a lezot dimunn, sirtu zenn ki interese ar aksyon Lalit. Li anmemtan enn mwayin pu nu oto- edik nu mem ek pu introdir nuvo manb a diferan size ki konsern sosyete zordi, lor fonksyonnman sosyete deklas e lor rol Lalit ladan. Dan Lalit nu truv li inportan pu napa separ konesans teorik ek nu pratik antan ki militan politik. Pa kapav zis ekrir e prodir lartik, dokiman ubyin nek fons latet bese dan aktivism efrene. Bizin enn interaksyon konstan ant tulede. Konesans teorik anrisi nu pratik lor terin ki asontur pofinn nu teori.
Alain Ah Vee finn dir ki finn pibliye sa ti-liv pu elarzi akse a konteni refleksyon ki finn prezante dan nu lekol de kad a plis dimunn, sirtu zenn, travayer, aktivism sosyal e sindikal ek tu seki interese dan lalit pu sanzman sosyete, ki anvi donn kudme dan Lalit.

Cindy Clelie finn fer enn introdiksyon ti- liv Drwa Travayer ek Lalwa Travay par Ram Seegobin. Cindy Clelie finn dir ki apre Lekol de Kad LALIT an Ziyet sa lane la, li ti inportan pu partaz seki nu finn aprann avek lezot kamarad atraver transkripsyon 3 kozri-kle.
Li finn dir ki kamarad Ram Seegobin dan piblikasyon “Drwa Travayer ek lalwa Travay” prezant 4 laspe inportan ki ed nu antan ki dimunn ki travay pu viv konpran drwa ki travayer ena ek natir lalwa travay limem.

Premye, lide ki nu bizin konpran se sa peryod tranzisyon ant enn sistem travay kot guvernman pe retir limem depi responsabilite pu reglemant relasyon indistriyel ek ranplas li par seki pe vinn linstans Lakor Kolektif. Savedir ki zordi nu kondisyon travay ek lapey li pu determine par enn sinyatir ant sindika ek patron. Bizin lir pu konpran so detay.

Dezyem, li enn zuti pu ed travayer ki organize lor sayt travay ek pu enn dimunn ki fek rant dan enn travay pu konpran kuma, kisannla determinn lapey ek kondisyon travay. Kestyon ki usi fondamantal se eski dan demokrasi burzwa zordi klas travayer ena puvwar pu kontrol so travay ek redistribiye resurs ki nu mem prodwir dan enn fason egal.

Trwazyem, li ed nu pu vinn konsyan ki ete sindika, ki kalite sindika ena, nesesite pu zwenn lalit sindikal ek usi limit ki lalit sindikal reprezante si pa zwenn lalit politik pu remet an kestyon lozik kapitalis.Lefet ki kamarad Ram finn milite pandan plis ki 30an par donn kudme alabaz lalit travayer dan muvman sindikal, so lexperyans pratik ek teorik pe permet ki zordi atraver sa manyel “Drwa Travayer ek lalwa Travay” transmet konesans a nuvo zenerasyon travayer. Li donn enn baz analitik pu nu kapav dekod fason ki 2 nuvo lalwa anfet koresponn a lord ekonomik neo-liberal ek anmemtan vinn lezitimiz kad explwatasyon kapitalis. Tu kamarad ki anvi konpran kuma kalkil overtaym, severenns Alawenns ek kuma patron desid zur travay, u pu gaynn plis detay par lir ek usi fer diferans ant Employment’s Right Act ek Employment’s Relation Act.

Katriem, li amenn nu konpran ki pu gayn nuvo drwa, defann drwa aki par zenerasyon avan li inportan pu zwenn ek vinn aktif dan sindika parski li lafors aktyel ki reprezant lafors kolektif travayer organize. Me kuma u devet kone, sindika li ena usi so limit tanki li pa remet an kestyon lozik kapitalis ek ki travayer pa plis organize pu al dan renyon, konpran ki ena dan lalwa ek fer ki tu instans sindikal vinn plis demokratik,nu pu feb. Si finn ariv u kwar dan parol kan patron dir “Si nu fer plis profi travayer pu gayn plis lapey” savedir ki nu pe bite kont lozik-profi kapitalis ek ki pu sorti ladan fode nu finn fini realize ki “pu patron fer plis profi li pu bizin kraz travayer inpe plis ubyen lisansye inpe” .
Cindy Clelie finn dir ki pu sa rezon la ki mo-dord depi Parti LALIT, seki lalit sindika li pa ase, bizin amenn enn lalit politik pu nu pa kontinye nu kondisyon servitid.

Shabila Kalla finn prezant ti- liv “sitwayen fas a lalwa” par Jean Claude Bibi. Li finn dir ki Jean-Claude Bibi finn prezant sa tem la dan lekol de kad Lalit atraver trwa laspe:
Premye laspe lor ki ete sitwayen? J.C Bibi finn fer enn istorik kot sa mo sitwayen la sorti. Li finn montre similiarite ki ena ant mo “sitwayen” ek mo « lepep » ki enn konsep pli popiler dan Moris. Li, anfet, inn montre ki sa 2 konsep la, anfet, kasyet enn realite ki pli profon setadir diferans de klas ek diferan lintere ekonomik ki egziste dan sosyete.

Dezyem laspe, Jean Claude Bibi finn explike ki ete lalwa. Li finn servi so lexperyans antan ki avoka ek osi, ex Atorney General. Nu finn gayn enn explikasyon byen kler lor lorizinn lalwa. A traver sa nu finn konpran ki lalwa li prodwir par sosyete pu garanti kontinite ek stabilite sistem sosyal, politik ek kiltirel ki egziste.

Trwazyem laspe ki Jean-Claude Bibi finn pran se ki relasyon ena ant sitwayen ek lalwa. Pu sa dernye laspe la, Jean-Claude Bibi finn met lanfaz lor kuma dimunn les zot manipile par lalwa. Sa dernye laspe la, anfet, pus nu (sinp sitwayen) pu devlop enn konpreansyon pli profon lor manyer nu get lalwa.

Shabila Kalla finn dir ki sa ti-liv la, anfet, enn bon zuti pu, pa zis bann zenn me tu dimunn an zeneral, kone kuma pu reazir fas a lalwa. Parski anfet, nu krwar nu kone kuma pu dil ar lalwa me kan ou fini lir sa ti-liv la, li fer ou remet an kestyon seki ou krwar ou kone.

Rada Kistnasamy finn prezant ti- liv ‘Kifer mwa mo dan LALIT par Alain Ah-Vee’. Li finn dir ki nu pe viv dan enn lepok kot ena bann gran muvman ki pa dire, ki efrite byin vit. Nu finn gayn muvman otur ‘Printan Arab’, ‘Occupy wall street’ e mem onivo Moris finn ena bann diferan form kontestasyon otur diferan size ki byin vit finn disparet.

Sa liv ‘Kifer mwa mo dan LALIT’, ki anmemtan explike ‘Ki ete LALIT’ , koz sirtu lor nesesite ek linportans enn lorganizasyon Politik, ki striktire, ki ena enn program avek bann demand. Diferan kalite demand ki artikile lor bi santral pu lite kont linzistis e pu enn sosyete egal. Tu aksyon ek tu demand li pa izole ar sa bi santral la. Ki li lor kestyon lalit pu rekonesans langaz kreol, ki li lor lalit pu drwa Palestinyen, ki li lalit pu emansipasyon fam ek zordi lor lalit pu laliberte kont sa nuvo kart ID.
Rada Kistnasamy finn dir ki atraver seki Alain Ah Vee rakonte, sa liv ‘Kifer mwa mo dan LALIT, reprezant enn zuti inportan pu zenn ek mwin zenn pu konn lor LALIT osi byin konpran nesesite pu zwenn ek ranforsi enn lorganizasyon politik tel ki LALIT.
Alafin konferans de pres, Alain Ah Vee finn koz lor Kanpayn kont Kart idantite biometrik. Li finn anons “Teach In” kont kart idantite, ki LALIT pe organize Dimans 1 Desam, 9.30 am a 12.30, Hall LPT, GRNW.