Galleries more

Videos more

Audio more

Dictionary more

Ragini Kistnasamy on “nasyonalism” in recent times (In Kreol)

31.03.2012


Ala transkripsyon diskur Ragini Kistnasamy, zur Konferans lor Stratezi, le 12 Mars, 2012 dan Horl Mama Bul Later, Grand Rivyer.

Mo bizin exprim mo apresyasyon pu sa travay ki finn fer dan bann lane 1970, sirtu kan mo lir bann Revi Lalit de Klas. Kan mo pe fer preparasyon, kan mo lir bann lartik lor sa kestyon "nasyonalism" la, Revi finn permet mwa kapav sern problem la inpe pli byen.

Alor, parey kuma Rada inn dir, sa kestyon nasyonalism, sa azanda nasyonalist la, li enn azanda burzwazi. E li vinn partikilyerman agresif, sa stratezi nasyonalist burzwa, kan li dan enn moman kriz, parski li sertennman vre ki kriz la kapav provok challennj a kapitalist so prop sistem ekonomik, challennj a sistem kapitalist limem. E tanki ena enn challennj a so sistem, sirtu kan li dan enn kriz li poz li enn problem, burzwazi pu invok azanda nasyonalist. Li ti fer li kumsamem dan bann lane 1970, atraver so bann ideolog burzwa, dan lapres burzwa, atraver bann institisyon e osi atraver bann lafors ki ti dir zot mem degos ek enn azanda ki pa ti kler, e tusala finn amenn devyasyon MMM.

Alor, zordi kan nu pe get li an 2012, samem refleksyon la valab.

Zordi nu dan enn lepok kriz e kriz la pe intansifye, klas travayer ena pu fer fas a somaz, ena pu fer fas a enn kud lavi ki pe kontiyne ogmante, alor, pu nu sel azanda zordi ki valab, se enn azanda ki kareman met ankestyon sa sistem ki responsab pu sa kriz la -- responsab pu sa kriz dan Moris, ek osi responsab pu kriz onivo internasyonal. Sistem patron ki an kriz. E li li responsab.

Alor, kan nu pe get kimanyer pu chalennj sa sistem la, nu bizin chalennj li an profonder, e chalennj li dan enn fason ki anmemtan prezant enn alternativ, atraver enn program koeran, e enn program kler, kot klas travayer, ki sel klas ki ena misk ek lafors pu chalenj kapital, pu chalenj burzwazi.

Alor, kan nu get kimanyer sa bann dimunn ki petet ti de-bonn-fwa a lepok, ek Rada inn dir kot zot inn al fini. Zot finn fini dan kan burzwazi, sinon vinn apolitik, abandonn larenn politik. U gayn Dev Virahsawmy ki ti al aterir lor platform PT an 1982, u gayn enn seri dimunn MMMSP, kuma Dan Calikan li ti al aterir lor platform MSM an 1983, zordi li sef MBC, sef bwat propagann Rezim! U gayn fe Peter Craig ki ti enn parmi bann fervan nasyonalist sa lepok la, li ti vinn azan pu fer lyen ant patron Moris, ek patron dan Lamerik. Osi u gayn lezot ki zot finn al direkteman dan biznes, dan finans, u gayn Servansingh, Lindsay Tek Yong, Kum Sadien, Rama Poonoosamy, ek Mootee Ramdass, ki finn fer enn kur pasaz dan MMM lerla finn al dan biznes. Apre nu gayn Jack Bizlall ki li finn zwenn sa kuran anarko-sindikalist e ti abandonn terin politik.

Alor, kan nu get zot trazektwar, nu truve kimanyer sa stratezi ki ti pronn nasyonalism, li finn enn stratezi ki finn ranforsi burzwazi, e li finn detrir militan. Sa bann dimunn la, zot ti militan dan MMM, militan dan MMMSP, militan ki ti krwar dan lalit de klas. Alor, sa enn zafer nu bizin gard antet.

Zordi kan nu pe get kimanyer sa azanda nasyonalist, mem azanda burzwazi pu pronn nasyonalism dan lezot klas, kimanyer li pe manifeste li? Nu pu truve ki anfet li pe manifeste li dan bann dernye evennman, dan bann dernye aksyon ki finn ena.

Nu finn gayn Ashok Subron, atraver so Blok 104, u gayn Jack Bizlall atraver Muvman Premye Me, e enn an edmi desela nu ti gayn enn gran manifestasyon lor La Chaumiere. Nu ti ale pu rant dan sa manifestasyon la, me, kan nu ti realize kisannla ti prezan dan sa manifestasyon la, kan nu ti aprann ki patron Medine ti donn transpor, bann patron Lotel lakot Lwes ti donn transpor pu dimunn vinn dan manifestasyon, nu finn retir nu. Patron Medine inn vinn dan lagazet, inn vinn dir ki anfet li pa ti ule ena La Chaumiere parski sa ti pu zenn so devlopman Lotel, IRS. Alor, kan nu gete, azanda ekolozi, li osi, li enn azanda ki, si li pa lor enn baz de klas, li riske vinn azanda patron, kareman. Ek sa muvman ki ti ena otur La Chaumiere, li ti enan muvman ki regrup tu “Morisyen”, e si kumsa, lozikman, li regrup tu patron osi. Ek Blok 104, li parey. Ena eleman klas travayer, ti burzwazi, mwayen burzwazi e mem eleman burzwazi ki manb ladan. Tu “zanfan Repiblik”, Subron abitye dir, me patron osi, li “zanfan Repiblik” li. Kan u al lor sa kalite laliyn la, u ena buku danze, e u sem buku konfizyon. Septam lane dernyer, nu ti gaynWANTED 15,000 Youngsters ar Jameel Peerally. Li osi parey. Li ti regrup dimunn lor enn lalist demand vag, me sirtu otur pavyon ek lim nasyonal. Me, pavyon ek lim nasyonal pu patron osi, sa. E Bizlall e Subron ti sutenir sa muvman la, pu ki amenn li lor plan nasyonalist, “Nu 100% Morisyen, twa ki to ete?”, “enn sel lepep, enn sel nasyon”.

Kan nu get sa kalite azanda la, nasyonalist, nu dan parti LALIT, nu enpe septik. Nu septik parski, nu kone ki nu dan enn lepok kriz, dan enn lepok kuma pe pase asterla, alor enn program bizin kler, li bizin baze lor lalit de klas, e mem li pran letan, mem li difisil, me, li sel azanda valab. Lalit de klas, li sel azanda. Fode klas travayer alavangard pu chalenj burzwazi. Alor, li sel azanda ki kapav amenn nu divan. Alor, zordi, dan sa deba ki nu pu ena pandan enn zurne, li pu inportan ki nu get kimanyer bann devyasyon ki kapav fer lalit paret pli fasil zordi, li kapav danzere. Zordi patron li anvi, kan so sistem ankriz, li anvi sanz Konstitisyon Moris, par exanp. Li anvi sanz Konstitisyon Moris pu ki Konstitisyon vinn kont nasyonalizasyon, pu ki li kapav privatize, pu ki li kapav bayant dibyen piblik. Zordi patron kapav mem kont kominalism, parski li pu dir “nu tu dan mem bato”. Alor, patron osi anvi enn Nuvo Repiblik, e sa reprezant enn danze dan enn moman dan listwar kan ena balans de fors de klas aktyel, kan nu pe dimann sanz Konstitisyon pu enn 2yem Repiblik. Eski klas travayer an-mezir pu dikte ki pu ena dan sa Konstitisyon la, ubyen eski patron ki pu dikte seki pu ena?

Petet mo aret la, e nu kontiyne refleksyon dan deba ki pu ena apre. Mersi.