Galleries more

Videos more

Dictionary more

Rada Kisnasamy lor kestyon Sekirite Alimanter avek Referans Spesyal a Rodrig

18.03.2011


Dan Konferans de pres LALIT le 17 Mars 2011, Rada Kistnasamy ti pran laparol lor kestyon sekirite alimanter. Lezot manb LALIT ki ti pran laparol ti Alain Ah-Vee, Rajni Lallah ek Jean-Yves Dick.

Rada Kistnasamy finn dir ki zordi nu pe realiz lanpler kriz alimanter dan lemond. Li finn dir kriz la kapav atribiye a plizir fakter, inklir bulersman klimatik ki finn afekte prodiksyon dan plizir pei inklir Lostrali, Pakistan, Larisi, Lamerik Latinn, Sid-Afrik, kriz lenerzi, kot pe servi sereal ek later agrikol pu fer bio-fuel, ek sanzman dan labitid alimanter, sirtu amizir dimunn manz plis lavyann.

Me, dan Moris fakter ki plis konsern nu se ki exakteman ki Guvernman pe fer pu ki nu kapav fer fas a enn tel kriz.

Depi kumansman sa lane la, nu finn tann plizir diskur lor sekirite alimanter. Finn ena diskur Minis Lagrikiltir an Fevriye, ek fek la diskur Premye Minis pu fet Lindepandans, kot li pe konstat gravite sa kriz alimanter la. Sa bann diskur la finn vinn expoz fayit politik Guvernman pu li anbark li lor enn politik ekonomik an proporsyon avek lanpler kriz alimanter ki ena.

Dan so diskur pu fet Lendepandans, Navin Ramgoolam finn vinn rekonet ki 75% manze dan Moris inporte e li pe sit sif depi Plan Stratezik pu Diversifikasyon Agrikol 2008-2015. (Blueprint for Sustainable Diversified Agri-Food Strategy for Mauritius - July 2008). Sa li enn Plan ki sipoze kumanse an 2008 ek termine an 2015. Me 3-an apre, an 2011, Minis Faugoo ek Premye Minis Navin Ramgoolam pe vinn admet ki Guvernman pa finn fer progre. Zot pe admet ki Moris ankor pe bizin inport 75% manze. Pli trakasan ankor, pandan sa mem 3 an la, politik Guvernman pu konverti bon later agrikol an zonn indistriyel, zonn komersyal, IRS, ERS, bann Mall finn akselere.

Guvernman finn kontiyn fonse dan enn devlopman ekonomik ki pe ipotek lavenir popilasyon Moris ek zenerasyon ki pe vini. Nu truv sa byin iresponsab. Zot finn kree Food Security Fund 2 milyar rupi, me byin tigit ladan finn deburse. LALIT remarke ki Premye Minis finn selman distribiye 160 arpan a Koperativ Planter dan sa 1,000 later tablisman. E sa osi, ti 2 semenn desela. Alor, Guvernman pe azir tro tigit, ek tro tar.

Onivo Rodrig, LALIT finn prezan laba sa wikenn ki fek pase. Ti ena Roland Fauzoo ek Rada Kistnasamy.

Dan enn renyon Marechal, bann elver finn explik nu difikilte zot gayne pu ena akse a cowfeed sibsidye par Guvernman. Pena okenn kontrol lor distribisyon sa konsantre ki inportan pu nuri vas letyer. Ena enn dezorganizasyon dan distribisyon e ena labutik pe vann li pli ser.

Sekter lapes usi an kriz. Dan larad Port Mathurin ena enn bato lapes indistyiel ki finn res anplas pandan plizir mwa. Reparasyon pu remet li anmars pa pe fer.

Pu planter ankor ena gro problem furnitir dilo. Pa pe donn sipor neseser a bann prodikter ki ena buku volonte, enn vast konesans ek enn akimilasyon lexperyans lor bann zenerasyon dan prodiksyon manze.

Dan LALIT, nu pu kontiyn mobilizasyon pu fors Guvernman re-oryant so politik ekonomik ver prodiksyon alimanter lor enn gran lesel. Bizin servi later agrikol dan Moris pu prodwir manze, e nu pe dir sa depi bann lane 80 vini mem. Nu ti pe fer kanpayn kont gard depandans lor disik ek nesesite enn lot kalite devlopman ki met lanfaz lor prodiksyon manze, pu konsomasyon lokal ek pu export.

Nu osi dir ki bizin konverti bann mulen ek lizinn ki finn ferme an bann lizinn prezervasyon ek transformasyon manze pu lokal ek exportasyon. Se sa kalite devlopman ki pu asir sekirite alimanter ek anmemtan kreasyon lanplwa lor enn lesel pu fer fas veritab problem dan pei, e dan lemond.

LALIT osi dir bizin ena enn latansyon spesyal pu Rodrig, parski sosyete laba depandan lor lagrikiltir alimanter ek lapes. Guvernman bizin organiz delo, patiraz ek foraz. Guvernman santral ek rezyonal bizin osi asire ki ena enn bon distribisyon manze zanimo pu ki pena marse nwar. Kote lapes dan Rodrig, nu dir ki Guvernman bizin devlop lapes ot-mer, sirtu dan enn moman kot priz dan lagon pe diminye.