Galleries more

Videos more

Dictionary more

Konferans de Pres Lalit lor sarz ki fek reye kont Cehl Meeah ek deba lor puvwar DPP, ranplasman lalwa Industrial Relations Act (IRA) ek Kanpayn elektoral parsyel

27.11.2003

Konferans de pres Lalit zordi ti prezide par Rada Kistnasamy dan biro Lalit, Grand Riviere. Rada Kistansamy finn akeyir reporter prezan: L'Express, Le Mauricien, Le Defi, Le Socialiste, Radio Plus, ek MBC ek finn introdwir portparol prezan dan konferans de pres: Lindsey Collen, Rajni Lallah, ek Ashok Subron.

Kifer ti aret Cehl Meeah?
Lindsey Collen finn explike kimanyer an lane 2000 kan Paul Berenger ek Aneerood Jugnauth ti vinn o-puvwar, lerla mem ki Leta finn prosed a arestasyon Cehl Meeah ek ti lasas dimunn inplike dan hold-up ek brakaz. Li finn dir ki sa finn arive tu zis avan vizit Madeleine Albright, Sekreter Deta sa "pei ami" ki pe apel Lamerik. Apre ki Cehl Meeah arete, lerla ki 4 lor 5 dimunn ki finn lasas, dapre naratif ofisyel, "siside par lwayote anver zot lider".
"Dan Lalit", Lindsey Collen finn dir, "nu mintenir ki arestasyon Cehl Meeah ti liye a nesesite rezim pu met li andan kan ena vizit Sekreter Deta Lamerik. Lalit mintenir ki pena enn ka "prima facie" kler kont li, ek zame pa finn ena".
"Enn temwin posib, Toorab Bissessur, zame pa finn vinn lor lalis temwin. Hateem Oozeer, li, so temwaynaz, li farfeli". Lindsey Collen finn explike kimanyer sa li sel temwaynaz ki finn liye Cehl Meeah avek asasina Gorah Issac, ki sa-mem ti sarz prinsipal. Sa temwaynaz-la ti kontenir bann farfelitid kuma "Fer Bismillah, desann Babal", ek bann senaryo farfeli kuma "Al rod Rama Valayden", sipa "Al rod Bagwan".
An 1996, tutswit apre fiziyad, Lindsey Collen finn dir kimanyer Berenger ti lor televizyon lavey eleksyon ek li finn kareman blam Cehl Meeah. Sa ti sokan a-lepok, ek li res sokan ziska ler. Lerla, kan Aneerood Jugnauth ek Berenger vinn opuvwar, sa-mem moman kot ferm Cehl Meeah, ek osi tortir li. So temwaynaz lor tortir ki li finn sibir, li korbor avek pattern tortir ki ena dan Moris. "Li paret vre".
Lindsey Collen finn dir ki Lalit truv li saliter ki DPP finn rey sarz anseki konsern Gorah Isaac parski o-fon, pa ti vremem ena matyer pu purwit.

Kifer Cehl Meeah pa pe expoz rezim?
"Lalit, nu tuzur mintenir ki bizin kontkare Hizbullah politikman. Sa ki devwar MMM, na pa pu al ferm li lor fos sarz. Kestyon poze zordi, kifer Cehl Meeah pa pe expoz rezim kuma nu nu pe fer li? Kifer li pa pe expoz lefet ki Berenger finn akiz li, ki li finn arete lor fos sarz? Lefet ki Cehl Meeah na pa fer sa demontre enn oportinism politik ase profon delapar Cehl Meeah. Li kler ki li pe marsande".

Berenger pe rod tir lavantaz kominalo-elektoral
Kote Berenger, Lindsey Collen finn dir ki Lalit konstate ki DPP finn dezavwe laliyn politik Berenger lor Cehl Meeah. "Berenger finn rod konturn sa ek fer li vinn enn lavantaz kominalo-elektoral. Li finn sey fer sa par mizansenn kot li dir si Meeah dimann pu zwenn li, lerla li pu resevwar li, par lerla resevwar Meeah, ek anonse ki li "agreableman sirpri", ek sa li ankor pli kler kan nu truv Lemer Moignac, Berenger so zom, anbras li divan lapres".

Marsandaz Berenger ek Meeah
Zordi, Lindsey Collen finn dir, nu dan enn leta ase grav kot Berenger pa pe kritik Cehl Meeah politikman, li pa pe kritik integrism politik. O-kontrer, 2 semenn desela, Berenger li-mem propoz ki met MPL, enn lalwa pirman integrist kot pe met lalwa relizye-mem.
Berenger tu sinpleman pe dir Cehl Meeah sanz nom Hizbullah ek an-esanz, Cehl Meeah pe dir Berenger met MPL. Savedir marsandaz ki pe ena se pu Berenger inplemant integrism an-esanz pu Meeah sanz nom so parti.

Inzerans "pei ami"
Lindsey Collen finn explik sa pwin-la "Premye zafer nu tande kan rey sarz kont Cehl Meeah se ki Gayan, Minis Zafer Etranzer, pa dakor. Atraver lapres, nu tande ki "pei ami", ki klerman prinsipalman Leta Zini, pa dakor. Akoz "pei ami" pa dakor, guvernman anonse ki li pu sanz lalwa DPP".
Lindsey Collen finn kontinye pu dir "Nu pa kone si pa lapres realiz enormite sa inzerans-la, enormite sa kurbe-la. Pu nanye nu'nn gayn lindepandans si Berenger pu pliye divan "pei ami" kumsa. Byin rar dan listwar nunn finn truv lekzekitif, avek Leta Zini pil lor enn dimunn ki reprezant enn institisyon Konstitisyonel kumsa. Li rar, ek li deplorab".

Guvernman pe rod fer DPP mwins indepandan
Li finn explike kimanyer ena bann kitsoz ilozik ladan ki rann li ankor plis sokan. Guvernman pe rod sanz lalwa akoz li truv DPP "tro indepandan". Tandis ki pandan 20 an, ena kritik rezonab ki bann DPP siksesiv, na pa ase indepandan. Ase suvan, lapolis met dibut enn konplo kont sitwayin. Li finn donn kom lekzanp ka sindikalis Alain Tolbize. Dan so ka ki ti pase Lakur Intermedyer, 2 Mazistra finn truve ki sa ka-la, li "concocted", setadir, fabrike de tut pyes. Lindsey Collen finn dir ki ena 2 kestyon ki poze: premyerman, kimanyer eski DPP finn kapav permet ki purswiv li? Dezyeman, kimanyer apre zizman, pena purswit kont konploter?
Lalit finn osi kritik DPP ek Parke pu rol erone pandan bann lanket zidisyer kot ena polisye kuma potansyel akize. Sa, li arive sirtu dan ka mortalite dan selil lapolis. Pandan sa kalite lanket zidisyer, Parke gayn rol pu defann lapolis kan anfet li sipoze pe rod akize. Dan ka lamor Kaya, sa ti flagran.
Alor, Lindsey Collen finn dir, Lalit dut for ki amandman ki guvernman pe propoz pu fer, olye li pu rann DPP pli lib depi lapolis, depi lekzekitif, pu pler "pei ami", guvernman pe plito fer DPP sumet divan Lekzekitif e petet mem sivan lapolis.

Ranplasman IRA
Rajni Lallah finn komant propozisyon guvernman pu ranplas lalwa Industrial Relations Act (IRA). Li finn explike kimanyer depi 1973, finn ena enn lalit travayer eroik kont IRA. Pandan lagrev zeneral Ut 1979, sa ti enn demand santral. Pu Lalit, osi, lalit kont IRA finn enn seval de batay. Kifer? Parski IRA rann lagrev ilegal, li amenn birokratizasyon sindika kot tu problem lor sayt travay al dan Bord, Tribinal parla, olye ki get li lor sayt travay kot travayer pli for. Ek osi parski IRA li asir enn kontrol Leta lor sindika atraver Registrar.
Kan guvernman zordi pe dir ki li ena lintansyon ranplas IRA, li kapav paret pozitif, me sa li zis enn laparans. Rajni Lallah finn lerla explike kimanyer an 1983, sa-mem dernye eleksyon zeneral kot Paul Berenger ti prezante kom Premye Minis MMM, sa lepok-la, MMM ti dir dan so program guvernmantal ki premye sesyon Parlman, li pu amenn enn amandman pu ki lagrev vinn enn drwa Konstitisyonel. Atraver sa amandman-la, seksyon IRA ki rann lagrev ilegal, li vinn anti-Konstitisyonel. Li finn lir sa seksyon dan Program Guvernmantal 1983-la.
Zordi, Rajni Lallah finn dir, Berenger na pa pe koz krwa lagrev, li pa pe koz amandman Konstitisyonel. So pre-okipasyon avek ranplasman IRA, li koresponn avek demand patrona pu retir seki zot apel "rizidite" dan marse travay. Sa li enn bann demand patrona dan rankont ki zot ti ena avek Berenger ek lezot Minis guvernman dan Domaine Les Pailles. Li osi enn bann preokipasyon santral FMI. Fale pa bliye ki ena buku instriman pu amelyor kondisyon travay su IRA, par ekzanp, atraver bann Remuneration Orders. Seki patrona, FMI, ek guvernman Berenger pe rod fer, se pu demantle tigit aki ki travayer ena su IRA. "Sa li reprezant enn danze mortel pu travayer" Rajni Lallah finn dir.
Lalit truv li pozitif ki muvman sindikal pe ziska ler rekonet pyez ek danze kan patrona pe rod sanz IRA. Lalit fer enn apel a travayer, manb sindika ek tu lafors progresis pu asire ki amand Konstitisyon pu donn travayer drwa lagrev, ek asire ki sanzman IRA na pa fer o-detriman travayer so drwa.

Pozisyon Lalit lor eleksyon parsyel
Ashok Subron finn explike kimanyer eleksyon parsyel ki pu ena, li pa enn eleksyon normal. Li enn eleksyon ki dekul direkteman depi enn laranzman elektoral partizann ant MSM ek MMM ki ti fer an katimini kelke semenn avan dernye eleksyon zeneral. Sa laranzman elektoral-la finn deza provok enn "tripotaz Konstitisyonel" kot redefinir puvwar Prezidan ek Premye Minis pu satisfer laranzman elektoral-la. Dezyeman, sa finn provok enn absirdite kot Lasanble nasyonal elir enn Prezidan Larepiblik pu 5 an kan tu Parlmanter kone ki li pu reste zis pu 19 mwa.

Laranzman MSM-MMM amenn "bisefalizasyon kominal"
Ashok Subron finn explike ki laranzman MSM-MMM de pwin-de-vi Lalit, pe instor enn form "bisefalizasyon" kominal de puvwar politik dan Moris. Setadir kontrerman a seki propagann rezim rod fer krwar, nerport kisann-la na pa pu kapav vinn Premye Minis u Prezidan. Dimunn so "profil kominal" ki pu determinan dan si pa li kapav vinn Premye Minis u Prezidan. Sa "bisefalizasyon kominal", li agrave dotan plis ki sa laranzman-la pa finn remet an-kestyon sistem Best Loser kominal. Sa li vedir ki tu depite finn bizin klasifye zot-mem an-term kominal lor zot nomination paper pu zot poz kandida.
Alor, de pwin-de-vi Lalit, Ashok Subron finn dir, laranzman elektoral MSM-MMM, li byin danzere pu lavenir. Li kapav antrenn pei dan tu kalite langrenaz kominal ek dan ka konfli, amenn dinamik ki antrenn pei ver enn Libanizasyon.

Ashok Subron finn dir ki etan done ki eleksyon parsyel li form parti dan inplemantasyon sa lakor retrograd-la, Lalit pa pu aliyn kandida dan parsyel. Li finn dir ki Lalit panse ki nu pa kapav "lezitimiz" sa laranzman-la atraver met kandida. Par kont, Lalit finn, ek pu intervenir dan kanpayn elektoral prinsipalman lor 2 pwin: premyerman, pu sulev bann veritab kesyon ki konsern lamas dimunn dan pei, sirtu lor politik ekonomik ek sosyal, somaz, bann kestyon kuma dilapidasyon later agrikol ek dega a lanvironnman, frod ek koripsyon masif dan gro konpayni, dilapidasyon ek piyaz dibyin piblik atraver privatizasyon, remiz an-kestyon drwa sosyal ek ekonomik kuma pansyon vyeyes, lasante gratis.
Lor enn dezyem nivo, Ashok Subron finn dir ki Lalit pu denons laranzman elektoral MSM-MMM ki nu konsider retrograd ek danzere. Li finn dir ki deza depi plis ki enn mwa, nu finn fer port-a-port ek distribisyon enn panfle pu dimann elekter dan sirkonskripsyon nimero 7 sulev tu sa bann kestyon kle pandan kanpayn elektoral. E ofet, buku dimunn pe kumans poz sa bann kestyon-la.

Mo-dord Lalit dan eleksyon
Lalit pu definir mo-dord ek konsiyn de vot apre nomination day ek dat dezisteman kan Lalit finn etidye bann lafors politik ek kandida an-prezans.
Swit a kestyon dan konferans de pres, Ashok Subron finn presize ki Lalit fonsyerman opoz politik guvernman MSM-MMM alor pa kestyon vot li. Me an-mem-tan, li finn dir ki Lalit na pa truv lalyans sosyal otur Parti Travayis reprezant enn alternativ a MSM-MMM, ek Dayal non-pli.